www.uz
MUXAMMASLAR

1

Sharbati  yuhyil-izom erni mayi nobindadur,
Surayi vash-shams tafsiri yuzi  bobindadur,
Sharhi mozog`al-basar nargislari xobindadur,
Laylatul-me`rojning sharhi sochi tobindadur,
Qoba  qavsayn ittihodi qoshi mehrobindadur.

Ey, qadi to`bidin ortuq, yuzi rizvondin jamil,
Kim berur jon la`li har kim bo`lsa ko`zidin qatil,
La`li rashkidin fig`on aylab, qilib ashkin sabil,
Ko`p yugurdi ravzada aynan tusammo salsabil,
Topmadi ul choshnikim, shakkari nobindadur.

Jon berur erdi Xizr suyi xaloyiqqa sarih,
Iso o`luk tirguzur erdi deb alfozi fasih,
La`lidin  tokim  takallum   qildi  ul  sho`xi   malih,
Xizrning ayni yoshunmish, ko`kdin inmas ham Masih,
Netsun, ul mu`jiz bu dam yoquti serobindadur.

Xattidin  bo`ldi xijil  sunbul   bila  mushki  tator,
Qomatig`a  sarv  ila  shamshoddin  yuz  qatla  or,
Farrux ermas orazi navro`zidek iydu bahor,
Zulfig`a qadru barot o`xshar, vale yuz farqi bor,
So`z oning yonindag`i xurshidu mahtobindadur.

Har gado egnida  bo`lsa eski  to`n yo choki jayb,
Bilmay asli niyatin qilmoq g`alatdur shakku rayb,
Ey Navoiy, chun sanga ma`lum emastur sirri g`ayb,
Lutfiyni  mayxonada  oshufta  ko`rsang,  qilma ayb,
Kim bu majnun ixtiyori zulfi qullobindadur.

                                        2

Masnadi husn uzra tokim ko`rmisham ul shohni,
Tiyra aylabmen fig`ondin niylgun xirgohni,
Ey sabo, arz ayla nogah ko`rsang ul dilxohni,

Ko`kdadur har dam fig`onim ko`rgali sen mohni,
Da`viyi mehringga tonuq tortadurmen ohni.

Ey, g`ubori markabing kun ko`zgusining sayqali,
Nechakim men bir gado, sen podshahdursen, bale,
Yo`q ajab, sen husn shohin mayl qilsam sevgali,
Sen kibi  sultonni  sevmak haddim ermastur, vale
Bu baloliq ishq farq etmas gadovu shohni.

Xirmani vasling to`la senda, ey xalq ahsani,
Sabzayi xatting tamoshosinda, ey ko`z ravshani,
Sunbuli zulfung xayolotida, ey jon gulshani,
Donayi xoling tamannosinda, ey gul xirmani,
Rahm qilkim, chehrayi zardim yoshurdi kohni.

Zulfu yuzung ko`rdiyu kuydi ko`ngul hasrat bila,
Vasling ummedig`a jon qildi fido rag`bat bila,
Senda yo`q ermish vafo, tek men kuyub mehnat bila,
Zulfungu yuzung firoqinda tuman hasrat bila,
Hayfkim, zoyi` kechurdum muncha solu mohni.

Eyki, yo`qtur husn iqlimida sendek podsho,
Oshiqingni necha tutqaysen munungdek benavo,
Nechakim   bo`ldi  eshigingda  Navoiydek gado,
Qovma Lutfiyni eshikdin, ber zakoti husn ango,
Qayda  aytsun  sen g`ani  borinda  shay`allohni?

3

Halqayi zulfungda ko`nglum bo`lg`ali g`am mahrami,
Ul qaro qayg`u bila savdoda chun ortar g`ami,
Der sanga devonavu shaydolig`idin har dami,
Ey, soching shaydo ko`ngullarning savodi a`zami,
Halqa-halqa  ruhning sarmanzilidur har xami.

Ey, guli savriy jamoling daftaridin bir varaq,
Sabzavu rayhon  sening xattingdin elturlar  sabaq,
 Chini zulfungni  ochibon, ilgingta olsang taraq,
Sunbulingni  tarag`anda gul uza tongdur araq,
Kim bulutluq kechaning, albatta, bo`lmas shabnami.

Rashkdin har dam yaqindur bag`rim erib oqqali,
Yuzungga   mashshotavu  ko`zgusi  mundoq  yoqqali,
Zulfungga mashg`ul erur mashshota zevar toqqali,
Men yiroqdin jon berurmen, toqatim yo`q boqqali,
Yuzi  qattiq ko`zgukim,  bo`lmish jamoling hamdami.

Og`zining ramzini mushkildur  farovon  saxlamoq,
Kim adam bo`lsa bilur ul rozi pinhon saxlamoq,
Barcha dilbarlardin o`lur jonni oson saxlamoq,
Sen  parivash  hurdin  mushkildurur jon saxlamoq,
Kim malak hayrondur ul suratg`a, netsun odamiy?

Zulfi  vaslin istasam  ruxsori  mehrafro`zidin,
Yo`q ajab, chun yil kelishi bilgurur navro`zidin,
Ko`zlarim  uyi buzuldi   ashki  selanduzidin,
Men  bu ko`z birla uyotlig`men jamoling yuzidin,
Kim kelur  har lahzavu ul go`shaking bordur  nami.

Atlasi gardung`a yetti rostiy ushshoq uni,
Kim  qabo  nevchun  quchar  nozik tanin  vuslat tuni,
 Yo`q ajab, sarrishtadur, ko`rgil, aro yerda muni,
Ul badanning davlatidin tug`di ko`nglakning kuni,
Husni toli` ko`rkim, uldur holi ichki mahrami.

Ey, labing Iso damidek xasta jong`a choraras,
Vah, necha g`amzang Navoiy qatlin etgay multamas,
Ul muborak ko`ngliga bo`lg`ay muyassar bu havas,
Lutfiyni boshtin yana tirguzsang, ey Isonafas,
Kim yetibdur, vah, ani o`lturgali hijron g`ami.

4

Ohkim,  tarki  muhabbat qildi  jonon oqibat,
Bo`ldum  ushbu g`ussadin  rasvoyi davron  oqibat,
Qolmadi maxfiy g`amim el ichra pinhon oqibat,
Yoshurun dardimni zohir qildi afg`on oqibat,
Asrag`on  rozimni  yoydi  seli  mujgon oqibat.

Toki chekti o`qu yo qasdimg`a ul mujgonu qosh,
Ayladi   paykonlari har sori bag`rimni xarosh,
Pardayi sabru salomat yoyibon, ey bag`ri tosh,
Yoshurub erdim bag`ir chokini, vahkim, qildi fosh
Har taraf ko`zdin tarashshuh aylagan qon oqibat.

Ko`p yugurdum ishq yo`lida meni gumrohkim,
Bilgasen holimni, lekin bo`lmading ogohkim,
Ishq  aro o`lgumdurur, bil  emdi, ey dilxohkim,
Tig`i hajringdin nihon ko`ksum shikofin, ohkim,
Elga ravshan ayladi choki giribon oqibat.

Tiyrboroni g`aming yog`durg`ali  ko`nglumga  sahm,
Yuz tuman dog`i nihon qo`ymish edi ul xavfu sahm,
Xalq ani fahm etmasun deb, bor edi ko`nglumda vahm,
Voykim,   ko`ksum   shikofidin  ulusg`a   bo`ldi  fahm
Ishq o`ti  bag`rimda  qo`yg`on dog`i pinhon oqibat.

Ul  parikim, telbalarga  ishqidin monand edim,
Zulfi zanjirida Majnundek asiri band edim,
Javrig`a qoni` bo`lub, vaslig`a hojatmand edim,
Shavqidin dam urmayin,  bedodig`a xursand edim,
Vahki,  bo`ldum hajridin rasvoyi davron oqibat.

Orazi qoshida gul yuz vajh ila bordur karih,
Ming jihatdin nutqi ollinda erur bulbul safih.
Ko`ziyu zulfig`a ermas nargisu sunbul shabih,
Gar budur kofir ko`zu zunnor zulfi, ey faqih,
Bo`lg`udekmen dayr aro mastu parishon oqibat.

Jonni majnun ul pari ruxsora yodi ayladi,
Ko`zni giryon ishq zulmi may fasodi ayladi,
Tanni uryon, aqlu donish xayrbodi ayladi,
Ishq  ko`yida  jununumni  munodi   ayladi
Hajr toshidin munaqqash jismi uryon oqibat.

Boda ichkim, davr ishida i`tidole ko`rmaduk,
Navbahori husn aro sohibjamole ko`rmaduk,
Kim  xazoni  umrdin  anda  zavole  ko`rmaduk,
Dahr  bo`stoni  aro  sarkash  nihole ko`rmaduk
Soya yanglig` bo`lmag`on yer birla yakson oqibat.

Shahliq etgandin ne hosil faqr sirrin  bilmayin,
Hech kim mulki baqo sultoni bo`lg`onmu ekin,
Foniyi mahz o`lmayin  sulton Abulg`oziy bikin,
Ey Navoiy, davlati boqiy tilarsen vaslidin,
Oni kasb etmak fano bo`lmay, ne imkon oqibat?

5

Ohkim, volamen ul  sarvi xiromondin judo,
Ko`zlarim giryondur ul gulbargi xandondin judo,
Benavodur jon dog`i ul huri rizvondin judo,
Ne navo soz aylagay  bulbul gulistondin judo,
 Aylamas  to`ti  takallum  shakkaristondin  judo.

Vah, necha ishq o`ti jismimda so`ngakni o`rtagay.
Ko`nglagim  jaybig`a o`t  solg`ay,  etakni o`rtagay,
Telbalik ohim samodin to samakni o`rtagay,
Ul  quyosh  hajrida  qo`rqarmen  falakni  o`rtagay
Har sharorekim bo`lur  bu o`tlug` afg`ondin judo.

Vahki,  bag`rim to`kti ko`zlar  yo`lidin pargola  ko`p,
Ko`z ham ul gul hajridin yog`durdi gulgun jola ko`p,
Za`f etibmen qonlig`  ashkim  baski to`kti lola ko`p,
Dema, hijronimda chekmaysen fig`onu nola ko`p,
Jism  aylarmu fig`on  bo`lg`on nafas jondin judo?

Qilg`ali  mahrum  jomi  vasldin  jonon  meni,
Talxkom etmish tiriklik bodasidin jon meni,
Har zamone o`lturur g`am zahridin hijron meni,
Hajr o`lumdin talx emish, mundin so`ng, ey davron, meni
Aylagil jondin judo qilg`uncha jonondin judo.

Bag`rima, ey xori hijron, har zamon sanchilmag`il,
Ey ko`ngul, yuz javr yetsa, ko`zga g`ayrin ilmag`il,
Ming balo yuzlansa, ey jon, yordin ayrilmag`il,
Bo`lsa yuz ming jonim ol, ey hajr, lekin qilmag`il
Yorni mendin judo yoxud meni ondin judo.

Jonni andoq husnung o`ti shu`lasi kul qildikim,
 Jism o`tundek shu`layi ruxsorig`a yoqildikim,
Sharhi holig`a alarning bu raqam yozildikim,
Vasl aro parvona o`rtandi hamono bildikim,
Qilg`udekdur subh oni sham`i shabistondin judo.

Oshiqekim, bo`lg`ay ul bir sho`xi gulruxsorsiz,
Uyla bulbuldurki qolmishdur gulu gulzorsiz,
Voy ul bedilg`akim, qolg`ay tirik dildorsiz,
Bir iyosiz it bo`lub erdi Navoiy yorsiz,
Bo`lmasun, yo rabki, hargiz  banda sultondin judo.