Топ рейтинг www.uz
LUG`AZ

 BOBO SHAYXӢ
Chi mahmisol buvad on ki dar latofat nest,
Chunon, ki nabvadash az mahvashoni dahrӣ misol.
Agarchi omada dar ismi ҷinsi ӯ ta`nis,
Murakkab  vale nomash az du ismi riҷol.
Buvad aҷib, ki chun zod boshad obastan,
Hazor dar shikamash beshtar nihon zi atfol.
Ba shakli ӯ nabuvad z-on yake vale boshad
Chu tav`amon hama bo ham shabeh dar ashkol.
Aҷabtar in ki az on har yake tavonad zod,
Fuzun zi dah chu padar gar biparvarӣ yak sol.
 BOBO SHAYXIY
1. U oy kabidirki, dunyo mahvashlarining
birortasi latofatda uningdek emas.
Agarchi ismi muannas jinsidan bo`lsa ham,
nomi ikki erkakning ismidan tarkib topgan.
Qiziqki, tug`sa yana homilador bo`ladi, qornida
mingdan ortiq pinhon bolalar bor.
Lekin u (bolalar) ning birortasi unga o`xshamaydi.
Egizaklar kabi hammasining shakli bir-biriga monand.
Yanada ajoyibrog`i, agar bir yil tarbiyalasang har
biri otasidek o`ndan ortiq bola tug`ishi mumkin.
 SHAM`
Chist on naxle, ki bargash nest, ammo hast gul,
Lek, on gulro buvad andar nazar andomi barg.
Garchi nabvad abr, lekin abrson shud qatrarez,
Qatra az vay chun ҷudo aftod, bandad chun tagarg.
Ham kushandu ham bimirad turfa boshad, lek on-k,
Kushtanash nabvad zi qatlu murdanash nabvad zi marg.
 SHAM
2. U qanday daraxtdurkn, bargi yo`g`u, guli bor.
Lekin u gulga nazar qilsang qomatiyu bargi bor.
Bulut bo`lmasa ham bulutdek qatralar to`kadi.
Qatralar tushib do`ldek qotib qoladi. Qiziq, uni ham o`ldiradilar,
ham o`zi o`ladi. Uldirilishi qatldanu o`limi esa ajaldan emas.
 MIQROZ
Chist on, k-ash na sar buvad, na dahon?
Lek du chashm doradu du zabon.
Chashmho muttasil ba ҷonibi poy,
Du zabon ham baromada zi miyon.
Na buvad ҷunbishi zabon imkon.
Na zabonhoshro maҷoli bayon.
Harakat noshuda zi ҷonibi chashm,
Nabuvad ҷumbishi zabon imkon.
 MIQROZ (qaychi)
3. U nimadir boshiyu, og`zi yo`q.
Lekin ikki ko`zu ikki tili bor.
Ko`zlari doim oyoq tomonga qaraydl.
O`rtadan ikki tili ham chiqqan.
Ko`zlari ko`rolmaydi, tillarining
gapirishga majoli yo`q.
Ko`z tomondan harakat bo`lmaguncha,
tili qimirlashga imkon topolmaydi.
 PARVONA
Chist on murg`, k-ash du bol buvad?
Lek dar bolhosh nabvad par.
Oshiqi on gule, ki bar naxle,
Sarvson bishkufad, vale bar sar.
Rӯz boshad nihonu lekin shab,
Oyad andar tavof chun shabpar.
Vasli ҷonbaxshi gul chu daryobad,
Az guli umri ӯ namonad asar.
 PARVONA
4. U qanday qushkim, ikki qanoti bor?
Biroq qanotlarida pari yo`q.
U daraxt tepasida sarvga o`xshab ochilgan gulga oshiq.
Kunduz kuni ko`rinmaydi, biroq tunda tavof qilish
uchun ko`rshapalakdek keladi.
Gulning jonbaxsh vasliga yetkach, umr
gulidan asar ham qolmaydi.
TIRGAZ
Chist murg`e, ki nestash paru bol?                                       
Lek minqor hastu gardanu tan.
Narasad hargizash ba ham minqor,                            
 Nashavad ham ba xud saru gardan.
Tayaronash ba pahlӯest, ammo                                      
Afkanad murg`ho base ba zadan.
Be paru bolu panҷa hamchun ӯ,                                               
Kas nadidaast murg`e murg`afkon.
 TIRGAZ (o`q)
5. U qanday qushdirki, qanotiyu pari yo`q,
tumshug`i, tanasi va bo`yni bor.
Tumshuqlari bir-biriga aslo yetmaydi.
Boshi, bo`yni esa birga emas.
Bir yoni bilan  uchadi, lekin qushlarga teksa qulatadi.
Qanotsiz, parsiz, panjasnz qushlarni qulatuvchi
bunday qushni biror kishi ko`rgani yo`q.
TAXTI RAVON
Chist on paykar, ki chorash poya boshad, chorpoy?
Chor dasti digar andar chor poya ustuvor.
Poyho chun tir gardad, poyaho gardad baland,                                  
Poyaho xokӣ shavad chun poyho girad qaror.
Dar shikam nizash buvad shaxse, vale on kas na tifl.
3-on ki tifl andar shikam, hargiz nagardad oshkor.
Chor poyash aslӣ omad, chor poyash oriyat
Lek be on oriyat on asliyash n-oyad ba kor.
Ҷismi ӯ shud choru ҷonash se, valekin z-on se shud
Du ba mehnat borkash, v-on yak ba rohat komkor.
 TAXTIRAVON
6. U qanday jussadurki, to`rtta poyasi, to`rt oyog`i bor.
To`rt qo`l to`rt poyasidan mahkam tutgan.
Oyoqlar o`qdek yursa, poyalar yuqoriga ko`tariladi,
poyalar tuproqqa qo`yilsa, oyoqlar ham orom oladi.
Qornida ham bir shaxs bo`ladi, lekin u bola emas,
chunki qornida bola tursa aslo ko`rinmaydi.
To`rtta asl poyasi bo`lsa, to`rtta poyasi oriyat  (vaqtinchalik)dir.
Ammo oriyatsiz, asl oyoqlar hech bir ishga yaramaydi.
Uning jismi to`rttayu joni uchtadir, lekin u uchta jon (shaxs)dan
ikkitasi yuk ko`taruvchi, bir jon esa rohatda baxtiyor (o`tiradi).
KEMA
Chist on xonai ba bod ravon?
K-ash bishud niz bod shud guzaron.
Xisht yo sang, ob, yo xud gil,
Kas nakarda ba paykarash doxil.
Hast bar chӯbho vale na sutun,
Hasht dorad sutunu gӯyam chun.
Har sutunash zi ustuxonu zi pӯst,
Lek har yak pai taharruki ӯst.
Xona az xok benishona, kӣ did,
Ba sutunho shudan ravona kӣ did?
Posutun sang kard sohibi fan,
Posutunhoi ӯ shud az ohan.
Pӯshi on xona hamchu pӯshishi nos,
Ҷinsi pӯshidanӣ zi har aҷnos.
Shoh shinad dar ӯ ba sad taz`in,
Magar in shud ba xona shohnishin.
Bod z-on moili havo kardash,
 Ki Sulaymoni, ahd ҷo kardash
 KEMA
7. U qanday uydirki, shamol bilan yuradi?
Shamol essa, u ham harakatlanadi.
Hech kim uni andomi (jismi)ga suv, tosh,
loy aralashtirmagan.
Taxta (yog`och)larga mahkamlangan,
lekin ustunlarga emas. Ustuni sakkiztadir.
Har bir ustuni suyaklar va po`stlardan yasalgan,
biroq har biri u (uyni) harakatlantirish payidadir.
Tuproqdan xoli bo`lgan uyni va ustunlar bilan
ravon bo`lgan (uyni) kim ko`ribdi?
Fan bilimdoni (ixtirochi) kishi oyoq ustunlarini toshdan qildi.
Uning` oyoq ustunlari temirdan bo`ldi.
U uyning kiyimi xuddi insonlarning kiyimlaridek,
turli jinsdagi odamlarning libosi kabidir.
Shoh unda yuz xil bezaklar bilan o`tiradi,
go`yo uyda shohdek o`tiribdi. Shamol Su-laymon ahdini
bajargani uchun ham uni havoga moil qildi.
On chist, ki xokro ba kaf mola kashad?
Chun xesh se-chorro zi dunbola kashad.
Garchi boshad chu piri sadsola ba hilm,                                                    
Lekin har sӯ-sh tifli dahsola kashad.
8. U nimadnr tuproqqa kafti bilan mola tortadi?
Uzi kabi uch-to`rttani ketidan ergashtiradi.
Garchi yuz yoshli halim choldek bo`lsa ham,
lekin har tomonidan o`n yoshli bolalar tortadi.
 Chi kӯhest on? Ki dar hay`at buvad, chun Besutun, lekin
Ravon ast on, agarchi kӯhro natvon ravon guftan.
Buvad chun besutun, ammo ba tah chorash sutun binӣ,
Ki har yakro az onho pilpoya metavon guftan,
9. U qanday tog`dirki, ko`rinishdan Besutunga o`xshaydi.
Garchi tog`ni yuradi deb bo`lmasa ham, biroq u yuradi.
Ustuni yo`q, lekin ostida to`rtta ustun ko`rasan.
U ustunlarning har birini pilpoya deyish mumkin.